ISSUES OF SELF-IDENTIFICATION AND CIVIC AWARENESS OF STUDENTS: MUSEUM EXPERIENCE


DOI: https://doi.org/10.17721/2520-2626/2026.38.10

Olha ZAICHENKO

Abstract


Abstract. The article examines the modern challenges of Ukrainian society – both those that are a legacy of the colonial era, the totalitarian regime and the Bolshevik-Soviet ideology, and those that arise in result of hostile information inputs during the current war of the russian federation against Ukraine – and the museum experience responsing to them. In particular, educational, exhibition and other communicative practices in the field of establishing national identity, civic consciousness and legal culture of youth as factors of consolidation of Ukrainian society are considered. A rather interesting point of this article may be the analysis of the interaction of professional identity with national, civic, political&state identity and the influence on it of the legal culture of children and youth. Examples of exhibition and other communicative practices given in the article are taken from the curatorial activities of the author of the article at the B. Paton State Polytechnic Museum for 2024-2026.
The conclusion may be as follows: although the current practice of the State Museum of History includes exhibitions with a national and civic focus, featuring a varied programme of audience engagement alongside the main exhibition, as well as themed events and relevant highlights during guided tours and discussions, this does not fully address the need to develop legal and civic cultures, as well as national and state consciousness, among schoolchildren and students. It is therefore necessary to continue seeking new forms of engagement (in particular, encouraging student volunteering and their participation in extracurricular civic-oriented activities), whilst transforming earlier initiatives into systematically repeated interventions.


Keywords


civic identity, professional identity, political-state identity, consolidation of society, historical memory, legal culture, museum pedagogy

References


Andrushko Ia.S. Profesiina identychnist osobystosti iak psyhologichnyi fenomen [Professional identity of an individual as a psychological phenomenon]. URL: https://sociology.knu.ua/sites/default/files/library/elopen/aktprob.19.104.pdf (in Ukrainian).

Barna O.S. Informatsiinyi prostir Ukrainy iak chynnyk suspilnoi konsolidatsii v umovah gibrydnoi viiny [The information space of Ukraine as a factor of so-ciety consolidation in the conditions of hybrid war]. Derzhava i pravo. Vypusk 86. Chastyna Politychni nauky. Pp. 365–376. URL: https://derzhava-i-pravo.com.ua/articles/86-365.pdf DOI: 10.33663/1563-3349-2019-86-365 (in Ukraini-an).

Boiko О. (2025). Osnovni chynnyky konsolidatsii ukrainskoho suspilstva: sut, smist, problemy [The main factors of consolidation of Ukrainian society: essence, content, problems]. Konsensus. №3. Pp. 143–151. URL: https://konsensus.net.ua/index.php/konsensus/article/view/190 https://doi.org/10.31110/consensus/2025-03/143-151 (in Ukrainian).

Boiko Svitlana. (2025). Natsionalna identychnist iak osnova stiikosti molodi v umovah viiny: osvitnii ta vyhovnyi potentsial [National identity as the basis of youth resilience in wartime: educational and nurtur-ing potential]. Novi tehnolohii navchannia. № 99. Pp.16–28. https://doi.org/10.52256/2710-3560.2025.99.02 URL: https://journal.org.ua/index.php/ntn/article/view/420/495 (in Ukrainian).

Hazizova Olena, Foshchii Snihana. Ukrainoznavchi praktyky u sferi utverdzennia natsionalnoi ta hro-madianskoi identychnosti molodi. [Ukrainian Stud-ies Practices in the Field of Establishing National and Civic Identity of Youth]. Ukrainoznavchyi alma-nakh. No 35. Pp. 16–23. DOI: https://doi.org/10.17721/2520-2626/2024.35.2 URL: https://ukralmanac.univ.kiev.ua/index.php/ua/article/view/551/540 (in Ukrainian).

Hbur Zoriana. (2023). Ukrainska elita v period rosi-isko-ukrainskoi viiny 2014-2023 rokiv. [Ukrainian elite during the Russian-Ukrainian war of 2014–2023]. Ukrainska elita u druhii polovyni XIX – na pochatku XXI stolittia: osoblyvostiformuvannia, transformatsiia uiavlen, intelektualnyi potetsial. Za-hidni zemli. Vybrani problem / vid. red. Ihor Soliar, uporiad. Oleh Muravskii, Myhailo Romaniuk; NAN Ukrainy, Instytut ukrainoznavstva im. I. Krypiakevy-cha. Kn. 1. Lviv. Pp. 521–527. DOI: 10.33402/elita.2023-521-527 URL: https://www.inst-ukr.lviv.ua/download.php?portfolioitemid=896 (in Ukrainian).

Herehova Svitlana, Ivanchuk Maria. (2024). Formu-vannia natsionalnoi identychnosti suchasnoi ukrainskoi molodi: kulturnyi vymir [Modern Ukraini-an Youth National Identity Formation: Cultural Di-mension]. Naukovyi visnyk Chernivetskoho univer-sytetu imeni Yuria Fedkovycha: Istoriia. No 2. Pp. 68—76. DOI https://doi.org/10.31861/hj2024.60.68-76hj.chnu.edu.ua URL: https://hj.chnu.edu.ua/hj/article/view/329/327 (in Ukrainian).

Horon Diana. Tema mobilizatsii I TTsK zalyshaietsia naiposhyrenishoiu za kilkistiu zhadok v infoprostori – UtsBS [The topic of mobilization and the CCC re-mains the most common in terms of the number of mentions in the infospace, — UCBS]. Detektor me-dia. URL: https://detector.media/infospace/article/247286/2026-01-27-tema-mobilizatsii-i-ttsk-zalyshaietsya-nayposhyrenishoyu-za-kilkistyu-zghadok-v-infoprostori-utsbs/ (in Ukrainian).

Hoian I.M., Petraniuk A.I. (2024). IA-KONTSEPTSIIA&OSOBYSTISNA IDENTYCHNIST [ SELF-CONCEPT & PERSONAL IDENTITY]. Visyk Zhytomyrskoho derzhavnoho universytetu imeni Ivana Franka. Filosofski nauky. Vyp. 2 (96). Pp. 108–117. DOI 10.35433/PhilosophicalSciences.2(96).2024.108-117 URL: https://www.researchgate.net/publication/386891454_A-KONCEP-CIA_OSOBISTISNA_IDENTICNIST/link/675ab74605bf5b3e9253eb87/download?_tp=eyJjb250ZXh0Ijp7InBhZ2UiOiJwdWJsaWNhdGlvbiIsInByZXZpb3VzUGFnZSI6bnVsbH19 (in Ukrainian)

Hrabovska I. ta insh. (2019). Suchasne ukrainstvo: tsyvilizatsiini vyklyky ta vidpovidi: monografiia. 2-he vyd., dopovn. [Modern Ukrainians: Civilizational Challenges and Answers: Monograph. 2nd ed., supplemented]. Kyiv: Milenium. 416 p. (inUkrainian).

Hrabovska Iryna. (2024). Etno-psyholohichni chynnyky ukrainskoi identychnosti u konteksti doli-dzhennia problemy heopolitychnoi subektnosti Ukrainy [Ethno-psychological factors of Ukrainian identity in the context of studying the problem of geopolitical subjectivity of Ukraine]. Rozvytok ukrai-noznavstva v umovah povnomasshtabnoi rosiisko-ukrainskoi viiny: vid zahystu kulturnoi spadshchyny Ukrainy do konsolidatsii ukraintsiv i svitovoho ukrainstva. Zbirnyk Materialiv Mizhnarodnoi nauko-vo-praktychnoi konferentsii (26.10.2023 r., m. Kyiv, NDIU). Kyiv: NDIU. Pp. 54—57. URL: https://ndiu.knu.ua/images/vydannia/Zbirnyk_2023_mini.pdf (inUkrainian).

Hrabovska I., Nastoiashcha K., Talko T. (2022). Rolukrainotsentrychnykh elit v konteksti filosofiisub-iektnosti Ukrainy (300-richchiu vid dnianarodzhen-nia Hryhoriia Skovorody prysviachuietsia) [The role of Ukrainian-centric elites in the context ofthe phi-losophy of Ukrainian subjectivity (dedicated tothe 300th anniversary of the birth of Hry-horiySkovoroda)]. Ukrainoznavchyi almanakh. No 31. Pp. 72–81. DOI: https://doi.org/10.17721/2520-2626/2022.31.10 (in Ukrainian).

Danylov Serhii. Okupanty vykorystovuiut ditei dlia shpygunstva i napysannia donosiv na batkiv [The occupiers use children for espionage and writing denunciations against their parents]. URL: https://nv.ua/ukr/ukraine/events/vikoristannya-pidlitkiv-dlya-donosiv-na-tot-ekspert-rozpoviv-pro-poshirenu-praktiku-okupantiv-50594818.html (in Ukrainian).

Dodonov Roman. (2024). Kolonialna, etnotsen-tryska ta etatyska paradygmy upravlinnia kulturnoiu spadshchynoiu v Ukraini [Colonial, ethnocentric and statist paradigms of cultural heritage management in Ukraine]. Ukrainoznavstvo. №2 (91). Pp. 31—43. DOI: 10.17721/2413-7065.2(91).2024.307949 (in Ukrainian).

Dubchak O.B. Profilaktyka profesiinoi deformatsii osobystosti uchytelia v systemi pisliadyplomni pedahohichnoi osvity [Prevention of professional deformation of the teacher's personality in the sys-tem of postgraduate pedagogical education]. URL: https://library.krok.edu.ua/media/library/category/statti/dubchak_0003.pdf (in Ukrainian).

Entsyklopedychna stattia «Hromadianska identych-nist» [Encyclopedic article "Civic Identity"]. Entsyklopedia suchasnoi Ukrainy. URL: https://esu.com.ua/article-31975 (in Ukrainian).

Zaichenko О. (2026). Rivnotsinnist advokatsii ukrainstva na vnutrishnii ta zovnishnii audytoriiah na prykladah vystavok DPM [The equivalence of advocacy of Ukrainian identity to internal and exter-nal audiences based on the examples of PDM ex-hibitions]. Aktualni pytannia kulturolohii I muzeiez-navstva RDHU. Vyp. 34. Rivne: RDHU. Pp. 133–139. (in Ukrainian).

Zaichenko О., Kotsar L. (2018). Usvidomlennia novyh smysliv patriotyzmu, natsionalnoi identych-nosti ta heroizmu na prykladi muzeinyh proektiv [Awareness of new meanings of patriotism, national identity, and heroism using the example of muse-um projects]. Ukrainske supilstvo v umovah viiny: vyklyky siogodennia ta perspektyvy myrotvorennia. Materialy ІІ Vseukrainskoi naukovo-praktychnoi kon-ferentsii, m. Mariupol, 15 chervnia 2018 r. Mariupol: DonDUU. Pp. 62–69. URL: http://ipzn.org.ua/wp-content/uploads/2018/11/ZBIRNYK-KONFERENTSIYI-15.06.2018-r.-1.pdf#page=62 (in Ukrainian).

Zaichenko О. (2024). Muzeinyi aktsionizm – shliah subiektnosti ta advokatsii ukrainstva [Museum ac-tionism – a path of subjectivity and advocacy of Ukrainianness]. Stan, problem ta perspektyvy rozvytku nauky, osvity I suspilstva: zbirnyk tez dopo-videi mizhnarodnoi naukovo-praktychnoi konfer-entsii (Poltava, 27 veresnia 2024 r.). Poltava: TsFEND. Pp. 39–40. URL: https://www.economics.in.ua/2024/09/27-2024.html (in Ukrainian).

Kalinichva Halyna. (2024). Ievropeiski tsinnosti iak chynnyk konsolidatsii ukrainskoho suspilstva v umovah rosiisko-ukrainskoi viiny [European values as a factor in the consolidation of Ukrainian society in the conditions of the Russian-Ukrainian war]. Ie-vropeiski istorychni studii. № 28. Pp. 84–102. DOI: https://doi.org/10.17721/2524-048X.2024.28.5 (in Ukrainian).

Koziubra M.I. (2024). Vyklyky, iaki postaiut pered Ukrainoiu na shliahu ii vstupu do Ievropeiskoho Soiuzu: Konstytutsiino-pravovi aspekty [Challenges facing Ukraine on its path to joining the European Union: Constitutional and legal aspects]. POLI-TYKO-PRAVOVI NASLIDKY VSTUPU UKRAINY DO IEVPOPEISKOHO SOIUZU TA NATO. Rzeszów. Pp. 15–38. URL: https://ekmair.ukma.edu.ua/server/api/core/bitstreams/800a2043-813f-4211-8c26-8290a41becc3/content (in Ukrainian).

Kolisnyk Oleksii. Elita ta psevdoelita: pasionarii ta subpasionarii v ukrainskii istorii ta siohodenni [Elite and pseudo-elite: passionaries and sub-passionaries in Ukrainian history and today]. URL: https://universum.lviv.ua/magazines/universum/2012/3/kolis.html (in Ukrainian).

Levchenko V.V. (2019). Profesiina identychnist iak osnova samovyznachennia dorosloi ludyny v umovah zmin [Professional identity as the basis of self-determination of an adult in conditions of change]. Psyholoho-pedahohichnyi suprovid profesinoi pidhotovky ta pidvyshchennia kvalifikatsii fahivtsiv v umovah transformatsii osvity: zbirnyk naukovyh materialiv VIII Mizhnarodnoi naukovo-praktychnoi konferentsii. Kyiv: Universytet menedzhmentu osvity. URL: https://lib.iitta.gov.ua/id/eprint/716432/1/%D0%9B%D0%B5%D0%B2%D1%87%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE_%D1%82%D0%B5%D0%B7%D0%B8_%D0%A3%D0%9F_24%20%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D1%8F%202019.pdf (in Ukrainian).

Makarova О.P. (2019). Profesiina identychnist: struktua ta osoblyvosti [Professional identity: struc-ture and features]. Teoriia i praktyka suchasnoi psyholohii. № 3. V.1. Pp. 77–82. DOI https://doi.org/10.32840/2663-6026.2019.3-1.14 (in Ukrainian).

Martyniuk V.V., Ptashnik N.M. Natsionalna identychnist suchasnoi molodi v zakladah osvity [National identity of modern youth in educational in-stitutions]. https://doi.org/10.52058/2786-6165-2025-5(35)-1746-1756 (in Ukrainian).

Politychni mehanizmy formuvannia hromadianskoi identychnosti v suchasnomu ukrainskomu suspilstvi / Analitychna dopovid [Political mechanisms of civic identity formation in modern Ukrainian society / An-alytical report]. (2014). K.: IPiEND im. I. F. Kurasa NAN Ukrainy. 96 p. URL: https://ipiend.gov.ua/wp-content/uploads/2018/07/political-mecha-nism_186.pdf#:~:text=%D0%9F%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D0%B9%20%D1%87%D0%B0%D1%81%20%D1%83%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%97%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B0%20%D1%96%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%8C,%D0%B4%D0%B8%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%80%D1%81%D1%96%20%D0%B5%D0%BB%D1%96%D1%82%2C%20%D0%B0%D0%BD%D1%96%20%D0%B2%20%D0%BC%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D1%96%D0%B9 (in Ukrainian).

Plastun Olexii, Vorontsova Anna, Lutsenko Iryna. “Nauka poza politykoiu” chy kompromis iz sovistiu? Shcho kazhut inozemni vcheni pro svoie chlenstvo v redakciinyh radah rosiiskyh zhurnaliv ["Science be-yond politics" or a compromise with conscience? What do foreign scientists say about their member-ship in the editorial boards of Russian journals]. URL: https://voxukraine.org/nauka-poza-politykoyu-chy-kompromis-iz-sovistyu-shho-kazhut-inozemni-vcheni-pro-svoye-chlenstvo-v-redaktsijnyh-radah-rosijskyh-zhurnaliv (in Ukrainian).

Psyholohichna stiikist v umovah viiny: indyvidualnyi ta natsionalnyi vymir [Psychological resilience in wartime: individual and national dimensions]. Akademiia stiikosti. URL: https://resilience.k-s.org.ua/formula-stijkosti/psyhologichna-stijkist-v-umovah-vijny-indyvidualnyj-ta-naczionalnyj-vymir/ (in Ukrainian).

Rohal N.I., Synelnykov R.Iu. (2024). Psyholohichni osoblyvosti formuvannia hromadianskoi identych-nosti osobystosti [Psychological features of the for-mation of a person's civic identity]. Problemy rozvytku identychnosti osobystosti v osvitniomu pro-stori: Materialy IІІ krugloho stolu 15 zhovtnia 2024 roku: Zbirnyk materialiv. Kyiv: Milenium, VTs «Prosvita». Pp. 81–86. URL: https://ispp.org.ua/wp-content/uploads/2024/12/zbirnyk-prob_rozv-24.pdf (in Ukrainian).

Sered ukraintsiv, zaverbovanyh rosiiskym FSB, kozhen pityi – nepovnolitnii [Among Ukrainians re-cruited by the Russian FSB, one in five is a juvenile]. Donetska oblasna derzhavna administratsiia. URL: https://dn.gov.ua/news/sered-ukrayinciv-zaverbovanih-rosijskim-fsb-kozhen-pyatij-nepovnolitnij (in Ukrainian).

Suhodolia Mariana. Faktychnyi stan pravovoi kultury naselennia Ukrainy iak vidobrazhennia deformo-vanoi pravosvidomosti [The actual state of the legal culture of the population of Ukraine as a reflection of a deformed legal consciousness]. DOI https://doi.org/10.32849/2663-5313/2021.1.35 URL: https://pgp-journal.kiev.ua/archive/2021/1/36.pdf (in Ukrainian).

Rafalskyi Oleg. (2022). The Civilizational Choice of Ukraine: Questioning the Philosophical Roadmap. Philosophy and Cosmology. Vol. 30. Рр. 42–52. https://doi.org/10.29202/ phil-cosm/30/4


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.